Διαφορά ηλικίας στις σχέσεις: πρόβλημα ή συμπληρωματικότητα;

Το ερώτημα αυτό εδώ και χρόνια συνεχίζει να ταλανίζει πολλούς ανθρώπους. Η ηλικία είναι μόνο ένας αριθμός ή εν τέλει οδηγεί τα ζευγάρια στον χωρισμό;

Και τελικά η μεγάλη διαφορά ηλικίας έχει σημασία στην δημιουργία μιας σχέσης ή επηρεάζει την έκβασή της σε σύγκριση με ζευγάρια ίδιας ή παρόμοιας ηλικίας;

Στις δυτικές κοινωνίες το 8% των ετερόφυλων ζευγαριών έχουν ηλικιακή διαφορά πάνω από 10 χρόνια. Το ποσοστό αυτό περιλαμβάνει μεγαλύτερους άνδρες που παντρεύονται νεότερες γυναίκες. Το αντίστοιχο ποσοστό για τις γυναίκες που παντρεύονται νεότερους άνδρες κυμαίνεται στο 1%. Για τα ομοφυλόφιλα ζευγάρια το ποσοστό ανέρχεται στο 25% για τους άνδρες και στο 15% για τις γυναίκες.

Από τα ποσοστά φαίνεται ότι η πλειοψηφία των ανθρώπων προτιμά να συνάπτει σχέσεις με άτομα ίδιας ή κοντινής ηλικίας. Αυτό οφείλεται, αρχικά, στο κύκλο των συναναστροφών και των αλληλεπιδράσεων με συνομηλίκους και επίσης στο γεγονός ότι η ομοιότητα έλκει – ομοιότητα στην προσωπικότητα, στα ενδιαφέροντα, στις αξίες της ζωής, στους κοινούς στόχους, στο στάδιο ωρίμανσης και επικοινωνίας.

Υπό το πρίσμα της ομοιότητας και των κοινών επιθυμιών και αξιών, η ηλικία δεν έχει συχνά κανένα νόημα συζήτησης από τη στιγμή που το εκάστοτε ζευγάρι επικοινωνεί εποικοδομητικά.

Αν πάρουμε ως παράδειγμα πολλά διάσημα ζευγάρια, θα δούμε ότι έχουν καταφέρει να δουλέψουν την σχέση τους: Blake Lively & Ryan Reynolds (11 χρόνια), Rosie Huntington-Whiteley & Jason Statham (20 χρόνια), Sarah Paulson & Holland Taylor (31 χρόνια), George & Amal Clooney (17 χρόνια), Matthew McConaughey & Camila Alves (13 χρόνια), Michael Douglas & Catherine Zeta-Jones (25 χρόνια), Rod Stewart & Penny Lancaster (26 χρόνια), Bruce Willis & Emma Hemming (24 χρόνια), Celine Dion & Rene Angelil (26 χρόνια), Mel Gibson & Rosalind Ross (35 χρόνια).

Στην Ελλάδα τα πιο γνωστά ζευγάρια είναι ο Κώστας Βουτσάς & Αλίκη Κατσαβού με 50 τα χρόνια διαφορά και Νίκος Γαλανός & Έλενα Σαγανά με 30 χρόνια διαφορά.

Αντίστοιχα, υπάρχουν ζευγάρια που δεν κατάφεραν να διατηρήσουν τη σχέση τους, όπως οι Demi & Ashton (16 χρόνια), Sean Penn & Charlize Theron (15 χρόνια). Μεγάλη έκταση είχε πάρει το θέμα με την ηθοποιό Jennifer Laurence και τον σκηνοθέτη Darren Aronofsky, οι οποίοι μετά από ένα χρόνο σχέσης χώρισαν. Πολλοί έσπευσαν να πουν ότι ο λόγος χωρισμού τους ήταν η διαφορά ηλικίας. Αυτή ήταν 27 και εκείνος 49.

Τα αποτελέσματα από έρευνες είναι αντιφατικά.

Κάποιες έρευνες αναφέρουν ότι όσο πιο μεγάλη είναι η ηλικιακή διαφορά τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα η σχέση να μην αντέξει στο χρόνο. Σε μια έρευνα μεγάλης κλίμακας το 2014 από το Πανεπιστήμιο Emory στην Atlanta των Η.Π.Α. εξετάστηκαν 3.000 άτομα παντρεμένα και χωρισμένα. Ζευγάρια με διαφορά ηλικίας 5 χρόνια ήταν λιγότερο πιθανό να χωρίσουν σε σχέση με ζευγάρια που είχαν διαφορά 10 ή 20 χρόνια. Ωστόσο, σε μια άλλη έρευνα το 2008 με συμμετέχοντες από την Αγγλία και την Ουαλία ανέφερε ότι δεν υπάρχει σημαντική συσχέτιση της ηλικίας με τη διάλυση μιας σχέσης ή ενός γάμου.

Άλλα δεδομένα επισημαίνουν ότι η επιτυχία μιας σχέσης δεν εξαρτάται από την ηλικία, αλλά από την ικανοποίηση και την ευτυχία που λαμβάνει κανείς από το σύντροφό του. Μια έρευνα έδειξε ότι άνδρες και γυναίκες που παντρεύονται νεότερους συντρόφους φαίνεται πως είναι πιο ευτυχισμένοι. Αναφέρουν, επίσης, μεγαλύτερο βαθμό εμπιστοσύνης, δέσμευσης και σταθερότητας και λιγότερο βαθμό ζήλιας σε σχέση με ζευγάρια ίδιας ηλικίας. 

https://pixabay.com/el/photos/laptop-%CE%BA%CF%89%CE%B4%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CF%82-%CF%80%CF%81%CE%BF%CE%B3%CF%81%CE%B1%CE%BC%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%B9%CF%83%CE%BC%CE%BF%CF%8D-2557586/

Η ευτυχία από την άλλη επηρεάζεται εύκολα από τις πεποιθήσεις του κοινωνικού περίγυρου και της κοινωνικής απόρριψης. Αυτό σημαίνει ότι, αν τα ζευγάρια επιτρέψουν να εισχωρήσει στη σχέση τους ο φόβος ότι η οικογένεια, οι φίλοι και η ευρύτερη κοινότητα θα τους αποκλείσουν, τότε είναι πιθανότερο ο βαθμός δέσμευσης και επένδυσης στη σχέση να μειωθεί και να επικρατήσει ο φόβος του κοινωνικού στίγματος. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα να διαλυθεί η σχέση. Επομένως, τις περισσότερες φορές ο χωρισμός ενός ζευγαριού με μεγάλη διαφορά ηλικίας δεν οφείλεται στα προβλήματα που έχει το ζευγάρι, αλλά στις εξωτερικές πιέσεις και στην κριτική.

Σίγουρα υπάρχουν πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα. Αλλά η ηλικία δεν αποτελεί σημαντικό εμπόδιο, ώστε να μην λειτουργήσει μια σχέση. Μπορεί η σχέση να έχει δυσκολίες ή να έχει πολλές προκλήσεις, αλλά όλα αυτά μπορούν να λειτουργήσουν θετικά, ώστε η σχέση να βελτιωθεί προς το καλύτερο.

Τα πάντα εξαρτώνται από τις επιθυμίες και τις προτεραιότητες που θέτει ο καθένας στην ζωή του. Και αυτό ισχύει σε κάθε σχέση. Για παράδειγμα, πάντα υπάρχει ένας 25άρης που θέλει να κάνει παιδιά και οικογένεια νωρίς στη ζωή του ή αντίστοιχα ένας 40αρης που δεν επιθυμεί ή δεν είναι έτοιμος και το αντίστροφο. Και από την άλλη πάντα υπάρχει μια νεαρή γυναίκα ηλικίας 25 χρονών που είναι έτοιμη για οικογένεια και άλλη 35 χρονών που επιθυμεί να αφοσιωθεί στην εργασία της και το αντίστροφο.

Το κλειδί σε μια επιτυχημένη σχέση είναι η ομοιότητα στα «θέλω», η στήριξη των συντρόφων, η δέσμευση και η οικειότητα. Το παν είναι να βρίσκεσαι με τον σύντροφό σου στην ίδια φάση. Οι ειδικοί λένε να μην αφήνετε τις ευκαιρίες που έχετε να φεύγουν χωρίς καν να προσπαθείτε για το καλύτερο. Αν σας έλκει κάποιος/κάποια ή αν έλκεστε από κάποιον/κάποια μικρότερο ή μεγαλύτερο, θα βρείτε τον τρόπο να ενωθείτε και να συνεννοηθείτε σε κάθε επίπεδο, αν το επιθυμείτε και οι δυο.

Το ζητούμενο είναι να έχετε αρκετά κοινά πράγματα που να σας δένουν, αρκετές διαφορές που να μαθαίνετε ο ένας από τον άλλον και να συμπληρώνετε τα κομμάτια σας και κοινές αξίες όσον αφορά τη σχέση, την συντροφικότητα, την αγάπη. Και δεν υπάρχει τίποτα καλύτερο από το να βιώνεις τη ζωή μέσα από τα μάτια κάποιου άλλου που τα έχει ήδη ζήσει. Να εκτίθεσαι σε ιστορίες, μνήμες, εμπειρίες νεότερες ή παλαιότερες που δεν έχεις ζήσει. Σε πράγματα που θα σας φέρουν όλο και πιο κοντά και θα αποκτήσετε μεγαλύτερη οικειότητα.

Αγνοείστε όσο μπορείτε το κοινωνικό στίγμα της εποχής που διανύουμε και «χρωματίστε» τη ζωή σας με όμορφες και υγιείς εμπειρίες που σας γεμίζουν και σας κάνουν να αισθάνεστε ζωντανοί και φρέσκοι.

Βιβλιογραφία

https://www.psychologytoday.com/intl/blog/navigating-the-love-gap/201802/is-big-age-difference-problematic-relationship

http://theconversation.com/mind-the-gap-does-age-difference-in-relationships-matter-94132

Andrew, F. & Mialon, M. H., (2014), «“A Diamond Is Forever” And Other Fairy Tales: The Relationship Between Wedding Expenses And Marriage Duration.» Economic Inquiry 53, no. 4: 1919-930. doi:10.1111/ecin.12206.

Ελένη Νικολιδάκη (Ψυχολόγος)

Απόφοιτη Ψυχολογίας από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και Eιδικευόμενη Ψυχοθεραπεύτρια Συστημικής/Οικογενειακής Ψυχοθεραπείας. Πιστεύω η ψυχολογία αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς μας και η ύπαρξη της ψυχικής μας ευημερίας και γαλήνης δημιουργούν τις συνθήκες για μια πιο ευτυχισμένη και παραγωγική ζωή. Επίσης, μου αρέσουν οι ξένες γλώσσες και ο πολιτισμός που κρύβεται πίσω από αυτές, ενώ με ηρεμεί η θάλασσα, καθώς μου δημιουργεί την αίσθηση της γαλήνης. Στον ελεύθερό μου χρόνο διαβάζω Λογοτεχνία και τελευταία με ενδιαφέρει η συγγραφή άρθρων, με στόχο την μετάδοση της γνώσης της Επιστήμης της Ψυχολογίας. Μόττο μου: «Ας δείξουμε εμπιστοσύνη στη ζωή και στο ένστικτό μας. Ξέρουν να μας καθοδηγούν».