Στην Ελλάδα, η έκδοση βιβλίου δεν είναι απλώς πολιτιστική πράξη· είναι και επένδυση. Όχι επένδυση για τον εκδότη – μην τρελαθούμε – αλλά για τον συγγραφέα, που πληρώνει προκαταβολικά τα πάντα, από την επιμέλεια μέχρι τους… σελιδοδείκτες.
Οι εκδοτικοί του «πακέτου»
Μπαίνεις σε κάποια site εκδοτικών και νιώθεις ότι ψωνίζεις στο e-shop: «Πακέτο Βασικό: μόνο εκτύπωση. Πακέτο Premium: με εξώφυλλο, παρουσίαση και τρεις συγγενείς χειροκροτητές. Πακέτο Deluxe: και μια κούπα με το όνομά σας.»
Ο εκδότης δεν λέει ποτέ «όχι». Γιατί να πει; Ακόμα κι αν γράψεις 350 σελίδες για τον σκύλο της γειτόνισσας που σε κοιτά περίεργα, θα εκδοθεί. Με το κατάλληλο ποσό, φυσικά.
Οι συγγραφείς του «βιβλίου στο σαλόνι»
Οι συγγραφείς που πληρώνουν, από την άλλη, κυκλοφορούν υπερήφανοι με το «βιβλίο τους». Στις παρουσιάσεις, το κοινό είναι συνήθως φίλοι, θείες και η ξαδέρφη από το χωριό. Οι κριτικές είναι ενθουσιώδεις: «Συγκλονιστικό έργο, μπράβο Γιαννάκη!». Οι πωλήσεις; Δεκαπέντε αντίτυπα, όλα αγορασμένα από το οικογενειακό ταμείο.
Αλλά δεν έχει σημασία – γιατί τώρα ο συγγραφέας είναι «εκδομένος». Και φυσικά, στο bio των social media μπαίνει η μαγική φράση: «Συγγραφέας».
Πολλοί από αυτούς πιστεύουν πως η επιτυχία είναι θέμα χρόνου. Σκέφτονται: «Θα με ανακαλύψει ένας μεγάλος εκδοτικός!» Ναι, όπως ανακαλύπτουν οι δισκογραφικές τα βιντεάκια του TikTok. Στην πραγματικότητα, το πιο πιθανό είναι να ανακαλύψει η θεία Μαρίκα ότι ξόδεψαν τρεις μισθούς για να βγάλουν το έπος «Ο ήρωας που έτρωγε παστίτσιο».
Και οι εκδότες;
Εκείνοι τρίβουν τα χέρια τους. Δεν χρειάζεται να ψάχνουν για μπεστ σέλερ, δεν χρειάζεται να αναλαμβάνουν ρίσκο. Το «ρίσκο» το αναλαμβάνει ο συγγραφέας, που βάζει βαθιά το χέρι στην τσέπη. Ο εκδότης γίνεται κάτι μεταξύ τυπογράφου και πλασιέ: «Θέλετε και ανάρτηση στο Facebook; Μόνο +100€».
Το συμπέρασμα
Στο τέλος, όλοι είναι ευχαριστημένοι. Ο συγγραφέας νιώθει ότι μπήκε στο λογοτεχνικό στερέωμα. Ο εκδότης νιώθει ότι μπήκαν χρήματα στον λογαριασμό του. Και τα βιβλιοπωλεία; Συνήθως δεν νιώθουν τίποτα – γιατί δεν παίρνουν καν τα βιβλία.
