Η Μαρία Κωνσταντάρου υπήρξε ταγμένη στο θέατρο. Συνεργάστηκε με τον Κάρολο Κουν, τον Σπύρο Μουσούρη, τον Μιχάλη Κακογιάννη, τον Δημήτρη Ποταμίτη κα άλλα ιερά τέρατα του θεατρικού σανιδιού. Κινηματογραφικά υπήρξε φειδωλή. Ποιος όμως δεν θυμάται τον ρόλο της ως Ασημίνα στο Αχ, Αυτή η Γυναίκα Μου, δίπλα στην Αλίκη Βουγιουκλάκη και τον Δημήτρη Παπαμιχαήλ; Ή ακόμα την ερμηνεία της ως κακοποιημένη γυναίκα του Σπύρου Καλογήρου στη Μαρία της Σιωπής του Γιάννη Δαλιανίδη; Σήμερα, στα 93 της χρόνια, νιώθει χορτάτη και πλήρης. Βρεθήκαμε στο σπίτι της στη Κηφισιά και μιλήσαμε για την ξεχωριστή της ζωή.
-Γεννηθήκατε στη Πτολεμαΐδα το 1933. Θυμάστε τα παιδικά σας χρόνια;
Ο πατέρας μου ήταν Ειρηνοδίκης. Παντρεύτηκε με τη μητέρα μου στη Σκιάθο και έπειτα βρέθηκε με μετάθεση στη Πτολεμαΐδα. Εκεί γεννήθηκα. Στη συνέχεια χώρισαν γιατί είχαν χάσματα μεταξύ τους. Εκείνος ήταν 52 χρονών και εκείνη 18. Ο πατέρας μου με έστειλε με τον σιδηρόδρομο στις αδερφές του στην Αθήνα για να με μεγαλώσουν. Ήμουν μόλις σαράντα ημερών. Μεγάλωσα στην οδό Παλαιολόγου Μπενιζέλου 4Α, στην Πλάκα. Ήμουν ένα άτακτο αλλά ταυτόχρονα ένα καλό παιδί. Μία από τις αδελφές του πατέρα μου, η Ελπινίκη, η οποία είχε αυτοανακηρυχτεί νταντά μου, έλεγε διαρκώς: «Κυρία μου, εσείς κάνετε για δέκα αγόρια»
-Πώς ήταν να μεγαλώνετε με τις αδερφές του πατέρα σας;
Ήταν υπέροχο. Δεν με μάλωσαν και δεν μου συμπεριφέρθηκαν ποτέ άσχημα. Πήρα τόση αγάπη που ακόμα και σήμερα δεν ξέρω τι να την κάνω.
-Ήταν εμφανής η απουσία της μητέρας σας;
Δεν κατάλαβα τίποτα. Είχα για μητέρα τη μεγάλη αδερφή του πατέρα μου, την Βαρβάρα. Και αποκαλούσα την ίδια μαμά. Δεν βίωσα την απουσία της βιολογικής μου μητέρας.
-Φαντάζομαι ότι ο πατέρας λόγω μεταθέσεων έλειπε συχνά.
Μόνο έλειπε; Έξι χρονών τον συνάντησα για πρώτη φορά. Και δεν κατάλαβα ότι ήταν αυτός. Δεν τον αναγνώρισα. Το συμβάν αυτό το θυμάμαι σαν να έγινε χτες. Μια μέρα κοιτούσα από το παράθυρο και φώναξα στην Βαρβάρα: «Μαμά! Ένας κύριος με βαλίτσες». Και μάλιστα, όταν ήρθε δεν μου άρεσε καθόλου.
-Γιατί το λέτε;
Άρχισε να ασκεί εξουσία πάνω μου. Έλεγε διάφορες σαχλαμάρες και μου απαγόρευε πράγματα. Τι έπρεπε και τι δεν έπρεπε να κάνουν τα καλά κορίτσια. Δεν τα μπορούσα αυτά. Θύμωνα απίστευτα. Δεν τον εκτίμησα καθόλου. Το μόνο που του χρωστάω ήταν ότι κάθε απόγευμα πήγαινα στις τέσσερις το απόγευμα στο γραφείο του και κάναμε αρχαία. Χάρις αυτό, έμαθα καλά την αρχαία ελληνική.
-Τα πηγαίνατε καλά με το σχολείο;
Πολύ. Πήγαινα στη Σχολή Χιλλ. Ήμουν μοναχοπαίδι και το σχολείο ήταν ένα καταφύγιο για εμένα. Όπως και το διάβασμα. Είχα από τη φύση μου μια ροπή στη μελέτη.
-Εκείνα τα χρόνια ήταν τα χρόνια της κατοχής. Ήταν δύσκολα;
Τα χρόνια της κατοχής τα πέρασα στη Κηφισιά, στο σπίτι της θείας μου της Αντιγόνης, στην οδό Δεληγιάννη 20. Για μένα δεν ήταν δύσκολα. Ήταν προνομιακά θα έλεγα. Είχε φροντίσει ο Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός που ήταν γνωστός της οικογένειας και δεν στερήθηκα πράγματα.
-Τι σας έστρεψε στο θέατρο;
Θυμάμαι ότι είχαμε διευθύντρια στο γυμνάσιο την Κακριδή, σύζυγο του Γιάννη Κακριδή. Πήγαμε και είδαμε με το σχολείο τον Ερρίκο τον 4ο του Πιραντέλλο σε σκηνοθεσία του Καρόλου Κουν με τον Βασίλη Διαμαντόπουλο. Εντυπωσιάστηκα τόσο που θυμόμουν φράσεις του κειμένου και τις έλεγα από μέσα μου. Όχι μόνο εγώ, όλα τα παιδιά της τάξης Τότε, είπα από μέσα μου ότι θα γίνω ηθοποιός. Και στη συνέχεια το σπούδασα.
-Θυμάστε κάποια άλλη παράσταση που σας έκανε εντύπωση όταν την παρακολουθήσατε;
Το Παιχνίδι του Έρωτα και της Τύχης με τον Δημήτρη Χορν και την Μαρία Αλκαίου.
-Ο πατέρας σας πως πήρε την απόφαση να σπουδάσετε θέατρο;
Είπε ότι θα με σφάξει. Σπούδαζα κρυφά στο Θέατρο Τέχνης, με τη βοήθεια και την κάλυψη των αδερφών του.
-Όταν αρχίσατε να διακρίνεστε στο θεατρικό σανίδι άλλαξε γνώμη; Μαλάκωσε;
Καθόλου. Αν κάποιος του έκανε κάποια νύξη έκανε ότι δεν ήξερε για αυτό, για το ότι ήμουν ηθοποιός.
-Υπάρχει κάποια ηθοποιός την οποία είχατε για ίνδαλμα;
Την Έλλη Λαμπέτη. Ήταν μαγευτική, ονειρική επάνω στη σκηνή.
-Μαθητεύσατε δίπλα στον Κάρολο Κουν. Πως ήταν η σχέση σας;
Υπέροχη. Ο Κάρολος Κουν ακολουθούσε την εξής φιλοσοφία. Ήθελε τους ηθοποιούς του να είναι ταγμένοι στο θέατρο. Κάτι που δεν το θεωρώ λάθος. Ήθελε να ανεβάζει με επαγγελματισμό τα έργα του και οι ηθοποιοί του να είναι άψογοι. Το θέμα είναι ότι ο Κουν δεν μου έδινε να παίξω ποτέ πρώτους ρόλους στα θεατρικά έργα, με ήθελε για να μπαλώνω τις τρύπες. Και αυτό με ανάγκασε να αποχωρήσω.
-Υπήρχαν μαχαιρώματα μεταξύ των ηθοποιών εκείνη την εποχή;
Πολλά και διαρκώς. Και σε μένα συνέβησαν. Άλλα που δεν τα έπαιρνα χαμπάρι, άλλα που τα καταλάβαινα μετά… Σε αυτές τις περιπτώσεις αντιλαμβανόμουν την δική μου υπεροχή έναντι αυτών που λειτουργούσαν με τον τρόπο αυτό, μιας και ο φθόνος αποδεικνύει τη ζήλεια για κάτι που σε ξεπερνά.
-Για ποια ερμηνεία σας είστε περήφανη;
Όταν ερμήνευσα την Ντουνιάσα στον Βυσσινόκηπο. Εκεί έλαβα καλές κριτικές. Με πιο χαρακτηριστική εκείνη του Καραγάτση. Είχε γράψει χαρακτηριστικά: «Η νεαρά δεσποινίς Κωνσταντάρου έχει ταλέντον ενδιαφέρον και εξελίξιμο». Για μένα ήταν ένας μύθος αυτός ο άνθρωπος, του οποίου τα βιβλία τα μελετούσαμε στα σχολεία και τον ήξερε όλη η Ελλάδα. Ήταν μεγάλη φυσιογνωμία. Και ένιωσα τιμή για τα λόγια του.
-Πώς αντιλαμβάνεστε σήμερα την εξέλιξη του ταλέντου σας;
Συνέβη κάτι που με καθόρισε. Δυστυχώς, έδειξα το μέγεθος του ταλέντου μου πριν πατήσω στα πόδια μου γερά. Και αυτό μου κόστισε. Οι μεγάλες πρωταγωνίστριες δεν διακινδύνευαν να με πάρουν μαζί τους επειδή φοβόντουσαν ότι θα τους κλέψω την παράσταση, κάτι που συνέβαινε όταν έπαιζα. Όχι ότι θα διεκδικούσα ένα μεγάλο ρόλο ισάξιο δίπλα τους, δεύτερο ρόλο θα έπαιζα. Αλλά δεν το διακινδύνευαν. Και τις καταλαβαίνω απόλυτα. Δεν τις μέμφομαι. Ούτε η Καλογεροπούλου, ούτε η Αρβανίτη, ούτε η Καρέζη. Αν εξαιρέσουμε την Αλίκη φυσικά με την οποία συνεργάστηκα σε δυο ταινίες. Η Αλίκη δεν είχε τίποτα να φοβάται. Ήταν γενναιόδωρη.
-Είχατε στενή σχέση με την Αλίκη Βουγιουκλάκη;
Όχι. Η Αλίκη δούλευε από το πρωί μέχρι το βράδυ. Που να έβρισκε χρόνο να αναπτύξουμε σχέση ή φιλία; Οι φιλίες θέλουν χρόνο για να δέσουν και να κρατήσουν.
-Στο Αχ Αυτή η Γυναίκα Μου δώσατε ρέστα με τον ρόλο της υπηρέτριας, της Ασημίνας.
Το έργο αυτό το παίξαμε πρώτα στο θέατρο, και μάλιστα παιζόταν όταν ξέσπασε η δικτατορία. Στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο κινηματογράφο. Ξέρεις για ποιο λόγο είχε επιτυχία αυτός ο ρόλος; Την Ασημίνα την ερμήνευα σαν να ερμήνευα Τσέχωφ. Την έπαιζα με σοβαρότητα. Δεν είχα κάνει έκπτωση στην ερμηνεία μου επειδή έπαιζα μια κωμωδία για το σινεμά.
-Στη Μαρία της Σιωπής συνεργαστήκατε ξανά με την Αλίκη Βουγιουκλάκη, σε μια δραματική ταινία
Εδώ η Αλίκη ήταν εξαιρετική. Θυμάμαι πολύ τις σκηνές μου με τον Σπύρο Καλογήρου, ο οποίος κατά λάθος πήγε να με σκοτώσει.
-Από τα χαστούκια που σας έριχνε λόγω του ρόλου του;
Όχι απ’ τα χαστούκια. Ο Σπύρος ήταν ευγενέστατος και καλός συνεργάτης. Αλλά όταν έμπαινε στον ρόλο του σκληρού δεν είχε συναίσθηση της δύναμης του. Στη σκηνή που ανεβαίναμε τις σκάλες για να απαγάγουμε το μωρό της Μαρίας που υποδυόταν η Αλίκη, εκείνος βάδιζε μπροστά και εγώ πιο πίσω του. Κάποια στιγμή πάνω στο γύρισμα, με άρπαξε και με πέταξε στον αέρα. Τελευταία στιγμή πετάχτηκε ο Γιάννης Δαλιανίδης ο οποίος με έπιασε κυριολεκτικά στον αέρα.
-Πώς ήταν ο Δαλιανίδης;
Εξαιρετικά απαιτητικός αλλά ταυτόχρονα γλυκύτατος άνθρωπος.
-Ο Γιάννης Τσαρούχης;
Ο Τσαρούχης ήταν ο τελευταίος Έλληνας. Ένας άγιος. Το χιούμορ του ήταν καταπληκτικό.
-Ο Κώστας Μουσούρης;
Ο Μουσούρης ήταν ωραίος άνθρωπος. Έπαιξα σπουδαίους ρόλους σε έργα που σκηνοθέτησε. Μεταξύ άλλων, ερμήνευσα τη Νατάσα στις Τρεις Αδελφές του Τσέχωφ που σκηνοθέτησε.
-Δεν μπορώ να παραλείψω τη συνεργασία σας με τον Δημήτρη Ποταμίτη.
Είχαμε μια υπέροχη συνεργασία. Ήταν ένας προικισμένος σκηνοθέτης και ένας ταλαντούχος ποιητής. Στο θέατρο του Ποταμίτη έπαιξα τον πιο πρωτοποριακό μου ρόλο στο θέατρο, στην παράσταση Ο Άνθρωπος Ελέφαντας. Αρχικά, πήγαμε στο Λονδίνο όπου παρακολουθήσαμε την αντίστοιχη παράσταση που ανέβηκε εκεί και έπειτα προσεγγίσαμε το έργο στην Ελλάδα με την καθοδήγηση του Δημήτρη Ποταμίτη.
-Τηλεοπτικά, σας θυμάμαι έντονα από το Σοφία Ορθή.
Τι μου θύμισες; Ήταν ένα πανέξυπνο έργο που έγραψε ο Γιώργος Κωνσταντίνου. Έπαιζα τη μητέρα του Απόστολου Γκλέτσου και δεν ενέκρινα τον γάμο του με την Σοφία Αλιμπέρτη. Εξαιρετική κωμωδία.
-Η τελευταία σας τηλεοπτική εμφάνιση ήταν στο Δεληγιάννειο Παρθεναγωγείο.
Εκεί είχα ένα μικρό ρόλο. Ευχαριστώ τον Χάρη Ρώμα και την Άννα Χατζησοφιά που με τίμησαν ώστε να συμμετέχω στη τηλεοπτική δουλειά τους.
-Τα τελευταία χρόνια αναδείχτηκαν οι σεξουαλικές παρενοχλήσεις στο θέατρο. Είχαν υποπέσει στην αντίληψη σας τέτοια φαινόμενα;
Πάντοτε γινόντουσαν παρενοχλήσεις. Με υπονοούμενα, με λόγια και με κάποιες κινήσεις. Εμένα μάλιστα πήγε να με βιάσει κάποιος θιασάρχης. Με πέταξε στη σκηνή και παλέψαμε για να τον αποφύγω. Άσχημο
-Ποιος υπήρξε κατά τη γνώμη σας ο σημαντικότερος Έλληνας ηθοποιός;
Ο Ηλίας Λογοθέτης. Και δεν θα σου αναφέρω το παίξιμο του σε κωμικά έργα, στα οποία ήταν μοναδικός . Τον έχω δει ως ανακριτή Πορφύριο Πέτροβιτς στο Έγκλημα και Τιμωρία αλλά και στον Φον Δημητράκη να ερμηνεύει τον δωσίλογο… Ένιωσα και τις δυο φορές κρύο νερό στη σπονδυλική μου στήλη. Δεν μπόρεσα ποτέ να εντοπίσω από πού άντλησε το υλικό για να δώσει αυτή την ερμηνεία…
-Έχετε μετανιώσει για κάτι στη ζωή σας;
Για όλα τα όχι που έχω πει.
-Σας έχουν πληγώσει οι άνθρωποι;
Πολύ. Αλλά είμαι Μανιάτισσα. Τα γονίδια μου με έχουν βοηθήσει να ξανασηκώνομαι.
-Αν γυρνούσατε το χρόνο πίσω υπάρχει κάτι που θα αλλάζατε;
Δε θα επέτρεπα να μου φαίνεται η παιδεία μου, η μόρφωση μου και η αξία μου. Υπήρξαν στιγμές που δεν εκτιμήθηκαν και το πλήρωσα. Θα ήμουν πιο συγκρατημένη.
-Τι άνθρωπος είστε;
Αυθεντική, αληθινή και αγαθή φύση. Σε κάποια πράγματα είμαι δυνατή, σε άλλα πνίγομαι σε μια κουταλιά νερό.
-Νιώθετε ευτυχισμένη;
Έχω βιώσει μεγάλες χαρές. Έχω αγαπήσει και έχω αγαπηθεί. Είμαι μια χορτασμένη γυναίκα.
-Φοβάστε τον θάνατο;
Τον θάνατο δεν τον φοβάμαι. Τη πορεία προς τον θάνατο, ναι. Δε θα ήθελα να ταλαιπωρηθώ.
-Το καταφύγιο σας ποιο είναι;
Τα βιβλία. Ειδικά τα βιβλία του Ντοστογιέφσκι. Οι ήρωες του έχουν γίνει δικοί μου άνθρωποι.
-Η συμβουλή που θα δίνατε σε έναν νέο άνθρωπο;
Δεν είμαι σε θέση να δώσω συμβουλές.
-Τι σας έρχεται στο μυαλό όταν λέτε το όνομα Μαρία Κωνσταντάρου;
Ένα ατίθασο παιδί.
-Κυρία Κωνσταντάρου σας ευχαριστώ πολύ για την επικοινωνία μας.
Εγώ σε ευχαριστώ.
Συνέντευξη στον Χρήστο Ηλιόπουλο
Μαρία Κωνσταντάρου
Διαβάστε περισσότερες συνεντεύξεις: εδώ
