Ο Φίλιππος Δρακονταειδής αποτελεί μια μοναδική περίπτωση λογοτέχνη. Είναι ένας από τους λίγους, εξέχοντες εκπροσώπους της νεοελληνικής λογοτεχνίας. Ένας από εκείνους, χωρίς να είμαι αυστηρός με αυτό που θα πω, που μετριούνται στα δάχτυλα του ενός χεριού. Εμφανίστηκε στα ελληνικά γράμματα το 1962, έχοντας συγγράψει διηγήματα, μυθιστορήματα και έχοντας πραγματοποιήσει εξαιρετικές μεταφράσεις ξένων λογοτεχνών. Μεταξύ άλλων, είναι ο πρώτος που μετέφρασε στα ελληνικά τον Φερνάντο Πεσσόα. Παράλληλα, όντας αυστηρός και απαιτητικός με το έργο του, έχει αποκηρύξει μεγάλο κομμάτι του. Αποτέλεσμα αυτού, να έχει επιχειρήσει να το προσεγγίσει εκ νέου με νέες βελτιωμένες εκδόσεις. Η συνάντηση μας έλαβε χώρα σε ένα καφέ στο Παλαιό Φάληρο όπου διαμένει. Για κοντά τρεις ώρες, που σε μένα φάνηκαν να περνούν μέσα σε τρία δευτερόλεπτα, μιλήσαμε για όλα. Για τον πατέρα του που εκτελέστηκε όταν αυτός ήταν τεσσάρων ετών από τους Γερμανούς, για τις σπουδές του στη Σορβόννη, για τη θητεία του στη Nestle και τον χώρο της διαφήμισης, για τα λογοτεχνικά “παιδιά” του, για τη νέα γενιά, για τη πολιτική σκηνή και τα κακώς κείμενα της σύγχρονης εποχής. Σήμερα, φιλοξενείται στο yourearticles.
-Γεννηθήκατε το 1940 στη Χαλκίδα. Ποιες είναι οι μνήμες των παιδικών σας χρόνων;
Άσχημες. Όταν ήμουν τεσσάρων ετών εκτελέστηκε ο πατέρας μου από τους Γερμανούς, έπειτα από την προδοσία Έλληνα. Αυτό μου δημιούργησε ανελέητο τραύμα, είναι η ουσία της ζωής μου. Μεγαλώνοντας, προσπάθησα να βρω ποιος ήταν εκείνος που τον κατέδωσε. Το 1995 έπειτα από έρευνα, έμαθα από έναν γέροντα στα Τρίκαλα ότι σκοτώθηκε «στην στάνη του Στάμου». Το επιβεβαίωσαν και άλλοι, αλλά είναι άγνωστο σήμερα πού βρισκόταν τότε εκείνη η «στάνη». Η πολιτική δράση του πατέρα μου στην Αντίσταση και η κατάληξη του σήμαναν για εμένα καταδιώξεις και εξευτελισμούς επί πολλά χρόνια. Στα δεκαοκτώ μου υπέγραψα «δήλωση μετανοίας, αποκηρύσσοντας τον «επάρατον κομμουνισμόν και τας παραφυάδας αυτού». Να φανταστείς ότι ο φάκελος μου στην Ασφάλεια κατά την περίοδο της χούντας ήταν παχύτερος από τον φάκελο του πατέρα μου. Και οι απειλές του Μπάμπαλη, που με καλούσε συχνά «δι’ υπόθεσίν» μου στο γραφείο του, είχαν χαρακτήρα σύλληψης. Πιστεύω ακράδαντα πως το κάψιμο των φακέλων της Ασφάλειας αποτελεί ατιμία, προσβολή και στέρηση της ιστορίας εκατοντάδων χιλιάδων Ελλήνων και του ίδιου του τόπου. Θεμελιώδης λόγος απέχθειας για το ελληνικό κράτος, που επιλέγει τις διακρίσεις στην Ιστορία του.
-Προκάλεσε ρωγμές εντός η εκτέλεση του πατέρα σας;
Γέννησε την αγωνία της επιβίωσης. Πώς θα τη γλυτώσω και θα ξεφύγω. Πάντως, δεν έκανα καμία παραχώρηση, αντίθετα δεν έπαψα να διακινδυνεύω παρά το πέρασμα των χρόνων.
-Μου αναφέρατε ότι μάθατε ποιος κατέδωσε τον πατέρα σας.
Ναι, το έμαθα με την βοήθεια του ΚΚΕ Τρικάλων. Επρόκειτο για έναν δωσίλογο ονόματι Ματζούφα, που ακολούθησε τους Γερμανούς στην υποχώρησή τους, έζησε ειρηνικά στη Γερμανία με τιμητική σύνταξη ως ήρωας πολέμου.
-Απίστευτο…
Δεν είναι ο μόνος…
-Επιδιώξατε να τον συναντήσετε;
Δεν τον πρόλαβα. Όταν το έμαθα το 1997, ήταν αργά. Είχε πεθάνει το 1996.
-Νιώσατε λύτρωση που ανακαλύψατε την ταυτότητά του;
Όχι. Έχω την ενοχή ότι δεν είδα το πρόσωπό του.
-Καλές αναμνήσεις υπήρξαν;
Ναι, υπήρξαν. Απλές και ανθρώπινες. Η «αύρα» τους έχει μείνει.
-Πείτε μου για τα μαθητικά σας χρόνια. Ήσασταν καλός μαθητής;
Ήμουν καλός μαθητής, αλλά άτακτος. Σε κάποια τάξη στο Βαρβάκειο, είχα διαγωγή κοσμία. Τελικά, τέλειωσα με διαγωγή κοσμιοτάτη και με βαθμό απολυτηρίου 18. Άπιαστος βαθμός για εκείνα τα χρόνια. Σήμαινε άριστα. Έπειτα, μπήκα στην Ανωτάτη Εμπορική αλλά δεν άντεξα. Εκεί στιγματίστηκα, λογιζόμενος αριστερός λόγω πατρός και επιπλέον αυτά που μας δίδασκαν, με τον τρόπο που τα δίδασκαν, με αποθάρρυναν. Όταν σήκωνα το χέρι μου για να αναφερθώ σε κάτι που αφορούσε την διδακτέα ύλη, αυτό λειτουργούσε εναντίον μου: από πού αντλούσα το θράσος να ενοχλώ τους καθηγητές κατά την διάρκεια του μαθήματος; Αυτό που με έσωσε ήταν τα γαλλικά. Οι Γάλλοι καθηγητές μου στο Γαλλικό Ινστιτούτο με έστειλαν με υποτροφία για σπουδές στη Σορβόννη το 1968. Στη Σορβόννη σπούδασα Φιλολογία και Ιστορία. Μάλιστα, στον τομέα της Βυζαντινής Ιστορίας είχα καθηγήτρια την κυρία Ελένη Γλύκατζη Αρβελέρ.
-Πώς ήταν η Αρβελέρ;
Ήταν εξαιρετική. Δίδασκε και Νομισματική του Βυζαντίου. Έδειχνε την φωτογραφία ενός νομίσματος και έπρεπε να βρούμε τι είδους νόμισμα ήταν, σε ποια περίοδο άνηκε, ποιος ήταν Αυτοκράτορας εκείνη τη περίοδο. Μου συγχώρησε αρκετά λάθη σε αυτόν τον τομέα!
-Παράλληλα, σπουδάσατε Γαλλική Φιλολογία και Κοινωνιολογία.
Ναι, σε προπτυχιακό επίπεδο. Πολλά χρόνια αργότερα, το 1997, ολοκλήρωσα μεταπτυχιακές σπουδές και έλαβα διδακτορικό δίπλωμα από το Πανεπιστήμιο του Μονπελλιέ. Δεν έκανα σπουδές στην Ελλάδα, επειδή το τριετές δίπλωμά μου από την Σορβόννη δεν αναγνωριζόταν και έπρεπε να περάσω πανελλήνιες, αν θυμάμαι καλά.
-Αυτό καταδεικνύει μια βαρύτητα στις ανθρωπιστικές επιστήμες, κάτι που δεν επικρατεί σήμερα. Αντιθέτως, σήμερα υπάρχει μια υποτίμηση των ανθρωπιστικών σπουδών.
Συμφωνώ. Είναι θέμα που παρακολουθώ και θλίβομαι για την εξέλιξη της απαξίωσης.
-Αναφερθήκατε παραπάνω στην επαγγελματική σας σταδιοδρομία στον τομέα των επιχειρήσεων. Πριν από αυτό είχατε εργαστεί αλλού;
Ναι, στην αρχή εργάστηκα στο Γαλλικό Ινστιτούτο και συγκεκριμένα ως διευθυντής του παραρτήματος του Ινστιτούτου στο Ναύπλιο. Το 1962, συνάντησα και τονΣαρλ ντε Γκωλ. Πραγματοποιούσε επίσημη επίσκεψη στην Ελλάδα και ζήτησε να γνωρίσει τους διευθυντές των παραρτημάτων.
-Σίγουρα ήταν σπάνια ευκαιρία να συναντήσατε τέτοια ιστορική φιγούρα.
Έχω μέχρι σήμερα την εικόνα του ολοκάθαρη. Φορούσε πολιτικό σακάκι. Ψηλός και ευθυτενής…
-Στη συνέχεια;
Στη συνέχεια εργάστηκα στην διαφήμιση και λίγα χρόνια αργότερα πέρασα στις πολυεθνικές. Ήταν η εποχή όπου πολυεθνικές, πρόσφατα εγκατεστημένες στην Ελλάδα, αναζητούσαν υπαλλήλους γνώστες ξένων γλωσσών για συνεννόηση και συνεργασία με τα ξένα στελέχη. Μιλούσα γαλλικά και αγγλικά, προσλήφθηκα αμέσως από την Unilever και δύο χρόνια αργότερα από την Nestle. Με προετοίμαζαν για θέση στελέχους, πέρασα μήνες εκπαίδευσης, εργάστηκα στην Ελβετία, Γαλλία, Ισπανία, πριν επιστρέψω στην Ελλάδα ως Marketing Manager και, λίγο αργότερα, ως Εμπορικός Διευθυντής.
-Γιατί εγκαταλείψατε την Nestle;
Παραιτήθηκα μετά από δεκαπέντε έτη προϋπηρεσίας. Με την πάροδο των χρόνων, οι στρατηγικές για την ελληνική αγορά υπαγορεύονταν από τα κεντρικά γραφεία στην Ελβετία με γνώμονα περιφερειακές προτεραιότητες της μητέρας εταιρείας και τα τοπικά στελέχη στερούνταν πρωτοβουλιών, η κατάσταση θύμιζε ελληνικό δημόσιο.
-Επιστρέφοντας στον χώρο της διαφήμισης ποια είναι η γνώμη σας τότε και σήμερα;
Τότε ήταν η εποχή της αθωότητας. Αναφερόμενος ειδικά στην ΑΔΕΛ του Χρυσόστομου Παπαδόπουλου όπου εργάστηκα επί τρία χρόνια, υπήρχε ο συγγραφέας Νίκος Πολίτης στο μόνιμο προσωπικό που έλεγχε την ακριβολογία των διαφημιστικών μηνυμάτων. Δεν ξεχνάω τον κύριο Βλων, ο οποίος με ένα λεπτό πενάκι θόλωνε με απέραντη υπομονή τα ντεκολτέ στις φωτογραφίες των γυναικών και τις ατέλειες σε πρόσωπα, χαμόγελα, μουστάκια ανδρών. Πιστεύαμε ότι διαφημίζαμε για το καλό και την ευμάρεια των πολλών. Σήμερα, ισχύουν άλλοι κανόνες…
-Και μετά την Nestle;
Προσλήφθηκα σε μια εταιρεία Συμβούλων Επιχειρήσεων και πολύ σύντομα επέλεξα την ειδικότητα του ελεύθερου επαγγελματία (free lance) σε θέματα στρατηγικής και, ιδιαίτερα, σε στρατηγικές αξιοποίησης, αναβάθμισης, συντήρησης μνημείων, προστασίας παραδοσιακών τεχνών, εκσυγχρονισμού κρατικών θεσμών πολιτισμού. Συμμετείχα στην συντήρηση και ανάδειξη της αρχαίας Καρχηδόνας, στην αναδιάρθρωση του Υπουργείου Πολιτισμού της Ρουμανίας, στην δημιουργία και λειτουργία πολιτιστικών κέντρων στο Κόσοβο, στην Βοσνία, στην Αιθιοπία. Από το 1985 ως το 2017 εργάστηκα σε είκοσι πέντε, αν δεν γελιέμαι, χώρες. Ο εργασιακός μου βίος όμως καλύπτει τριάντα τέσσερις χώρες.
-Ξέρω ότι γνωριστήκατε με τον Μίλαν Κούντερα.
Τον γνώρισα σε ένα λογοτεχνικό συνέδριο στον Καναδά το 1980 . Δέχτηκε να τον επισκεφθώ στο σπίτι του στο Παρίσι. Ήταν ένας εξαιρετικός άνθρωπος, με απίστευτο χιούμορ. Έχω όλα του τα βιβλία με τις αφιερώσεις του. Και κάποια ολιγόλογα σημειώματά του.
-Τι είναι αυτό που σας οδήγησε στο γράψιμο;
Δεν μπορώ να το εξηγήσω. Ένα πρωί στα δώδεκα μου χρόνια ξεκίνησα να γράφω ποιήματα. Θυμάμαι το πρώτο που έγραψα. Στα είκοσι δύο μου κυκλοφόρησε το πρώτο βιβλίο.
-Η σημασία της συγγραφής για εσάς;
Είναι μορφή αντοχής μαραθωνίου. Διατρέχω τη ζωή με ανύπαρκτες παρέες. Και να ξέρετε ότι ο συγγραφέας δεν είναι ποτέ ευτυχής. Το έργο είναι πάντα ημιτελές.
-Έχει αλλάξει από πλευράς σας ο τρόπος προσέγγισης της γραφής;
Βεβαίως, με μεγάλη καχυποψία. Περνούν τα χρόνια και έρχεται η στιγμή όπου το σώμα και το μυαλό αρχίζουν να καταρρέουν. Και τότε οφείλεις να δώσεις προσοχή στο τι και πώς θα γράψεις. Πρέπει να μετρήσεις τον βαθμό στον οποίο αντέχεις και να έχεις το θάρρος να αποσυρθείς.
-Έχετε βιώσει ποτέ writer’s block;
Ποτέ. Καθόμουν και έγραφα. Ορισμένες φορές ξυπνούσα τη νύχτα για να διορθώσω ή να βελτιώσω μια φράση, να αλλάξω μια λέξη. Το μόνο που συμβαίνει σήμερα και διαφέρει σε σχέση με το παρελθόν, είναι ότι γράφω με αργό τρόπο και ρυθμό. Αφενός λόγω ηλικίας και αφετέρου λόγω δικών μου αμφιβολιών. Μελετώ διεξοδικά αυτό που πρόκειται να βάλω στο χαρτί. Παλαιότερα έγραφα μία σελίδα σε μία ώρα, τώρα χρειάζομαι μέρες.
-Ήταν δύσκολο να συνδυάσετε την επίσημη εργασία σας με τη συγγραφή;
Με βοήθησε η έμφυτη και καλλιεργημένη ροπή μου προς την πειθαρχία και το αξίωμα να μην πορίζομαι από την λογοτεχνία.
-Ποιους ομότεχνους σας εκτιμάτε;
Αισθάνομαι μοναχικός λύκος. Σέβομαι και εκτιμώ παλαιότερους και σύγχρονους συγγραφείς, έχω επαφές με εκείνους που χαράζουν την πορεία τους, διατηρώ φιλίες με όσους βρίσκονται «εν τω μέσω της οδού», χαίρομαι για εκείνους που αναγνωρίζονται.
-Υπάρχει μέλλον για τους νέους συγγραφείς;
Είναι δύσκολο το τοπίο. Η λογοτεχνία ανήκει στους αιώνες του ευρωπαϊκού «λόγου» με την έννοια της παρουσίας μιας «συνομιλίας» με τον αναγνώστη, με εκείνον τον άγνωστο «αδελφό». Απαιτεί χρόνο συμβίωσης με το έργο, απαιτεί χρόνο «σχόλης» προς κάρπωση του νοήματος, χρειάζεται την φαντασίωση της ανακάλυψης, την αυτοεξαπάτηση «έξω από αυτόν εδώ τον κόσμο». Πρόκειται για θέμα ψυχικής υγείας, συμβολής του βίου στην φωτεινότητα της ζωής. Η επέλαση της οθόνης απαξιοί τον «λόγο», τον συντομεύει σε ένα «μήνυμα», το οποίο καταλήγει σε ψυχαναγκασμό. Δεν ξέρω κιόλας μήπως η «τέχνη του λόγου» είναι πλέον περιττή ή, στην καλύτερη περίπτωση, προϊόν μιας χρήσης προς άμεση κατανάλωση, επειδή μουχλιάζει μόλις βγει στο φως.
-Είστε ένας πολυγραφότατος συγγραφέας και έχετε βραβευτεί στο εξωτερικό για το έργο σας.
Γάλλοι, Ισπανοί, Λατινοαμερικάνοι με έχουν τιμήσει ποικιλοτρόπως για τις μεταφράσεις μου και τα βιβλία μου, τις παρεμβάσεις μου σε συνέδρια, τις φιλίες που αναπτύχθηκαν και επέζησαν. Τιμή μου η συνάφεια με προσωπικότητες κύρους, με λογοτέχνες που μου αποκάλυψαν την προσωπική ζωή τους, τις προτεραιότητές τους, τις αμφιβολίες τους. Είχα πολλά δείγματα τέτοιων σχέσεων, τα οποία χάθηκαν σε μία μετακόμιση μαζί με όλα τα αντίτυπα των βιβλίων μου. Είχα υλικό από την επίσκεψη συγγραφέων στην Ελλάδα και από συναντήσεις μου στο εξωτερικό. Χάθηκε και αυτό το υλικό, τρεις ή τέσσερις ογκώδεις φάκελοι.
-Η Ελλάδα τρώει τα παιδιά της;
Προτιμώ να απαντήσω ότι τρώει τις σάρκες της. Διόλου περίεργο ότι τρώει και τα κόκκαλά της.
-Ποιο είναι το απόσταγμα αν αναλογιστείτε το συγγραφικό σας έργο;
Απόσταγμα είναι η αναγνώριση της αποτυχίας, φυσικό συμπέρασμα: δεν γράφουμε αυτό που ξέρουμε. Γράφουμε αυτό που μπορούμε. Και δεν μπορούμε! Έχω αποκηρύξει το σύνολο των βιβλίων μου εκτός από ελάχιστους τίτλους: ένα δοκίμιο, δύο μυθιστορήματα, δύο συλλογές διηγημάτων.
-Νιώθετε πληρότητα μετά από όσα βιβλία που έχετε γράψει;
Νιώθω πως απέτυχα αξιοπρεπώς.
-Από πού εμπνευστήκατε το τελευταίο σας βιβλίο «Προ πολλού και προ ολίγου» (εκδ. Κέδρος. 2025);
Από την ανακατωσούρα της ζωής και τα λάθη της ανθρωπότητας. Αν σώζεται από κάτι η ανθρωπότητα, είναι από τα λάθη της και όχι από τις επιτυχίες της, από τα ερωτήματα, που είναι λάθη και όχι από τις απαντήσεις, που ονομάζονται αλήθειες.
-Ποιο βιβλίο σας κρατάτε πιο κοντά στην καρδιά σας;
Έχει τίτλο «Η πρόσοψη» (εκδ. Κέδρος, 2019). Πέρασαν είκοσι και πλέον χρόνια ώσπου να το ολοκληρώσω. Στο μεταξύ, ατελείς και απορριπτέες εκδοχές κυκλοφόρησαν από τις εκδόσεις της Εστίας και τις εκδόσεις Καστανιώτη. Ξεχωρίζω και τη νουβέλα «Προς Οφρύνιο» (εκδ. Κέδρος, 1980).
-Η σχέση της νέας γενιάς με το διάβασμα;
Αν κρίνουμε από τα φαινόμενα, πολυδιάστατα, εφήμερα, αγχωτικά, μονοσήμαντα, βίαια και ψηφιακά επιβεβλημένα, οι νέοι δεν προστρέχουν στην λογοτεχνία, η οποία, όπως ανέφερα πιο πάνω απαιτεί χρόνο, συγκέντρωση, σεβασμό προς το έργο για σεβασμό προς τον εαυτό σου. Και στην ιστορία του ανθρώπου, δεν έχει υπάρξει ποτέ επιστροφή. Το τέλος είναι τέλος, κυρίως όταν εμφανίζεται ως άνοιξη.
-Η επίδραση του εκπαιδευτικού συστήματος στη σχέση αυτή;
Θα απαντήσω πλαγίως. Συνέβη να μιλήσω με παιδιά του γυμνασίου και λυκείου μιας κωμόπολης (Φαρκαδόνα) και αντίστοιχης ομάδας από το Βαρβάκειο. Τα παιδιά είχαν τον λόγο, εντυπωσιάστηκα από τις σκέψεις τους, είχαν προγραμματίσει μια σχολική ώρα συζήτησης. Πέρασαν δύο και πλέον ώρες στην Φαρκαδόνα, πέρασε μιάμιση ώρα στο Βαρβάκειο. Ζήτησα από τα παιδιά της Φαρκαδόνας να μου γράψουν σε διακόσιες λέξεις το πολύ τις εντυπώσεις τους. Μερίμνησα να δημοσιευτεί απόσπασμα από το κείμενό τους και φωτογραφία τους στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ. Από την ομάδα του Βαρβακείου, ήρθαν τέσσερα παιδιά στο σπίτι μου με την φιλόλογο καθηγήτριά τους (έφεραν και γλυκά!) Κυριακή μεσημέρι για την προετοιμασία της συνάντησής μας. Έμειναν τέσσερις ώρες! Η νέα γενιά είναι υπέροχη, αρκεί να την ακούμε και να μας συμβουλεύει. Αυτό επείγει, επειδή ο χρόνος δεν αρκεί πια.
-Ο ρόλος που έχει παίξει το διαδίκτυο και η τεχνητή νοημοσύνη;
Επιστήμονες, στοχαστές, ελάχιστοι πολιτικοί επισημαίνουν πληθώρα αρνητικών επιπτώσεων. Θα είναι επιπόλαιο να αναπτύξω αυτό το θέμα εδώ. Ωστόσο, η κατά σύστημα απανθρωποποίηση σε παγκόσμια κλίμακα είναι γεγονός. Και να προσέξουμε ότι η εξέλιξή της είναι ραγδαία, αναπότρεπτη και εκφυλιστική. Στον κόσμο της τεχνητής νοημοσύνης, το αληθινά ανθρώπινο κινδυνεύει να φανεί ως σφάλμα συστήματος.
-Θα αντικαταστήσει το συναίσθημα η τεχνική νοημοσύνη;
Το ερώτημα είναι τι εννοούμε πλέον με την λέξη «συναίσθημα» στον κόσμο των δεδομένων (data) και της αλγοριθμικής καθοδήγησης. Και η έλλειψη συναισθημάτων είναι συναίσθημα.
-Τι σας ενοχλεί στη σημερινή κοινωνία;
Δεν δικαιούμαι να κρίνω, επειδή όσο ενοχλούμαι από την κοινωνία, άλλο τόσο ενοχλείται η κοινωνία από εμένα.
-Πώς αντιλαμβάνεστε το πολιτικό σκηνικό της χώρας μας;
Η Ελλάδα είναι κολαούζος εντός και εκτός των συνόρων της. Μια χώρα δίχως πολιτικό όραμα, δίχως την γόνιμη αυταπάτη προοπτικής. Η εγγενής διαφθορά και η ορμή της προχειρότητας, η πολιτική καλλιέργεια του ψεύδους και της απάτης, το αμετακίνητο υπόβαθρο της εξουθένωσης του πολίτη από το πλέγμα ανικανότητας και συμφεροντολογίας που λέγεται «δημόσια διοίκηση», η εκπόρνευση αρχών δικαίου, η περιπτωσιολογία που μεταμορφώνεται σε κανόνα, ο εξευτελισμός της ουσίας της ψήφου, οι αγενείς υπουργοί και αγενέστεροι απατεώνες παρατρεχάμενοι, η ανάπηρη δικαιοσύνη υπό τον πρωθυπουργό, η οποία διαρκώς καταδικάζει και ποτέ δεν τιμωρεί, η επιστημοσύνη της αθώωσης των διορισμένων κυβερνητικών «στελεχών», εκείνοι που εισέρχονται στην πολιτική φτωχοί και βγαίνουν πάμπλουτοι, οι νόμοι που ψηφίζονται τη νύχτα και δεν τους βλέπει η μέρα, το καραγκιοζιλίκι των λόγων στην Βουλή και το υβρεολόγιο… Το διεθνές πολιτικό σκηνικό δεν είναι καλύτερο. Κολακεύει μάλλον την Ελλάδα, επειδή μέσα στην αναμπουμπούλα, ο διεθνής λύκος χαίρεται και ο ντόπιος κουρεύεται, παρόλο που δεν έχει τρίχα στο καύκαλό του.
-Πιστεύετε στον Θεό;
Υπάρχει ένα ανεξήγητο μεγαλείο και δέος στη ζωή. Βλέπω στην βεράντα μου τις εποχές ζωής που έχει μια μπουκαμβίλια. Τον τρόπο που γεννά τα λουλούδια της. Και ρωτώ μέσα μου. Άραγε υπάρχει Θεός; Δεν μπορώ να απαντήσω. Για να απαντήσει κάποιος σε αυτά τα ερωτήματα, δεν θα έχει χρόνο για τίποτα άλλο.
-Φοβάστε τον θάνατο;
Όχι. Με συνοδεύει, ώσπου να βαρεθεί. Μπορεί κιόλας να έχει βαρεθεί…
-Αν γυρίζατε το χρόνο πίσω υπάρχει κάτι που θα αλλάζατε;
Θα ήθελα να είχα κοντά μου τον πατέρα μου.
-Τι ονειρεύεστε για το μέλλον;
Ονειρεύομαι το μέλλον να έχει μέλλον.
-Η συμβουλή που θα δίνατε σε νέο άνθρωπο για να κάνει τα όνειρα του πραγματικότητα;
Να πιστέψει στον εαυτό του και να μην φοβηθεί να υποφέρει. Να διακινδυνεύει ώστε να μένει όρθιος ακόμα και όταν η πτώση αρχίζει.
-Τι σας έρχεται στο μυαλό όταν λέτε το όνομα Φίλιππος Δρακονταειδής;
Οι Κεφαλλονίτες πρόγονοι Φίλιπποι και Διονύσιοι που τίμησαν το όνομα και το επίθετο στο νησί τους και στον κόσμο.
-Κύριε Δρακονταειδή σας ευχαριστώ πολύ για την επικοινωνία μας.
Και εγώ σε ευχαριστώ.
Συνέντευξη στον Χρήστο Ηλιόπουλο
Διαβάστε περισσότερες συνεντεύξεις συγγραφέων/ποιητών καθώς και άρθρα για τα βιβλία: εδώ
