Γράφει η Γεροντίδου Παναγιώτα
Ο Κρίστοφερ Νόλαν επιστρέφει με μία από τις πιο φιλόδοξες και συζητημένες ταινίες της καριέρας του, μεταφέροντας στη μεγάλη οθόνη την «Οδύσσεια» του Ομήρου μέσα από τη δική του, αναγνωρίσιμη κινηματογραφική ματιά. Δεν πρόκειται για μια αυστηρά πιστή μεταφορά του αρχαίου έπους, αλλά για μια σύγχρονη ερμηνεία που επιχειρεί να συνδυάσει τον μύθο με το προσωπικό ύφος του δημιουργού.
Στα δυνατά σημεία της ταινίας ανήκει αναμφίβολα η σκηνοθεσία. Ο Νόλαν αξιοποιεί στο έπακρο τα επιβλητικά φυσικά τοπία, τη μεγαλοπρέπεια των εικόνων και τη δύναμη των IMAX πλάνων, προσφέροντας ένα οπτικό θέαμα που δύσκολα αφήνει αδιάφορο τον θεατή. Η παραγωγή είναι εντυπωσιακή, η ατμόσφαιρα πυκνή και η αίσθηση του επικού μεγέθους κυριαρχεί από την αρχή μέχρι το τέλος.
Ο Ματ Ντέιμον δίνει έναν ώριμο και εσωτερικό Οδυσσέα, αποδίδοντας με πειστικότητα την κόπωση, την επιμονή και την ανθρώπινη πλευρά του ήρωα. Το υπόλοιπο καστ στηρίζει αποτελεσματικά την αφήγηση, με ερμηνείες που ενισχύουν το δραματικό βάρος της ιστορίας και συμβάλλουν στη συνολική αίσθηση μιας μεγάλης παραγωγής.
Ωστόσο, η ταινία δεν είναι χωρίς αδυναμίες. Η επιλογή του Νόλαν να συμπυκνώσει, να αναδιαμορφώσει ή και να παραλείψει ορισμένα γνωστά επεισόδια του ομηρικού έπους ενδέχεται να απογοητεύσει όσους περιμένουν μια πιο πιστή μεταφορά. Για τους φίλους της ελληνικής μυθολογίας και του πρωτότυπου κειμένου, ορισμένες αλλαγές ίσως μοιάσουν υπερβολικές ή αδικαιολόγητες. Παρ’ όλα αυτά, οι παρεμβάσεις αυτές υπηρετούν τη δική του αφηγηματική λογική και διατηρούν αμείωτη τη δραματική ένταση.
Ένα ακόμη σημείο που μπορεί να διχάσει είναι ο ρυθμός. Με διάρκεια 172 λεπτών, η «Οδύσσεια» απαιτεί υπομονή και προσοχή, καθώς δεν ακολουθεί πάντα μια εύκολη ή συμβατική αφήγηση. Σε ορισμένα σημεία η ταινία δείχνει να δίνει μεγαλύτερη βαρύτητα στο ύφος και στη μεγαλοπρέπεια παρά στη συναισθηματική αμεσότητα, κάτι που ίσως αποστασιοποιήσει μέρος του κοινού.
Παρά τις επιμέρους ενστάσεις, η «Οδύσσεια» παραμένει μια ταινία με ισχυρή ταυτότητα. Δεν είναι απλώς μια περιπέτεια δράσης, αλλά μια κινηματογραφική εξερεύνηση της επιστροφής, της απώλειας, της επιμονής και της ανθρώπινης αντοχής. Ο Νόλαν υπογράφει ένα έργο που τολμά να αναμετρηθεί με έναν από τους σημαντικότερους μύθους της παγκόσμιας λογοτεχνίας, έστω κι αν δεν επιλέγει τον πιο ασφαλή ή παραδοσιακό δρόμο.
7.5/10
Γράφει ο Γιώργος Δόλγυρας
Ζούμε στην εποχή της εικόνας περισσότερο από ποτέ. Ο κινηματογράφος μετράει πλέον 131 χρόνια ύπαρξης και τα περιθώρια για δημιουργικότητα έχουν πλέον στενέψει, οπότε παλιές ιδέες ανασύρονται και έρχονται ξανά στο προσκήνιο με νέα δομή και μορφή προσπαθώντας να κερδίσουν τις εντυπώσεις και ξεχωρίσουν, καθώς στην τέχνη δεν υπάρχει παρθενογένεση.
Η Οδύσσεια του Nolan είναι μία τέτοια προσπάθεια, αναδόμησης και αναμόρφωσης του Ομηρικού έπους. Ο σκηνοθέτης κουβαλώντας ήδη στο βιογραφικό του τα κορυφαία βραβεία στον χώρο του κινηματογράφου: Χρυσή Σφαίρα καλύτερου σκηνοθέτη (2024), Όσκαρ Σκηνοθεσίας (10 Μαρτίου 2024), Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας (10 Μαρτίου 2024) χρειάζεται να υπερβεί για άλλη μία φορά τον εαυτό του κατακτώντας τα ξανά, δηλαδή πηγαίνοντας για το double (με ποδοσφαιρικούς όρους), έτσι υπάρχει υπερπροσπάθεια, η οποία ξεκίνησε από την ιδιαίτερη επιλογή της μαύρης Ωραίας Ελένης και Κλυταιμνήστρας την οποία ερμηνεύει η ίδια ηθοποιός Lupita Nyong’o (όσκαρ β’ γυναικείου ρόλου) με το καστ να συμπληρώνουν άλλοι μελαμψοί σε δευτερεύοντες ρόλους (ένα μέλος του πληρώματος του Οδυσσέα, ένας μνηστήρας της Πηνελόπης) και o trans ηθοποίος Eliot Page να υπάρχει διαρροή ότι θα ερμηνεύσει τον ρόλο του Αχιλλέα.
Τραγελαφικές καταστάσεις που μετατοπίζουν τη συζήτηση από την ταινία και τις ερμηνείες στην παραφιλολογία αν οι Έλληνες μπορούν να απεικονίζονται ως έγχρωμοι, η Lupita αποκάλεσε και τον Όμηρο: σεξιστή κ μισογύνη συνεχίζοντας το σούσουρο ως marketing μιας και οι Αμερικάνοι λένε: ΄΄Say Anything You Like About Me, But Spell My Name Right΄΄.
Όταν λοιπόν μία ταινία προσπαθεί να προκαλέσει ντόρο από τα αποδυτήρια με τους δευτερεύοντες ρόλους, ουσιαστικά ακυρώνει και αποδομεί την ίδια της την ύπαρξη καθώς φαίνεται ότι δεν έχει τίποτα σημαντικότερο να δείξει και προσφέρει, έτσι το κοινό πολώνεται και ο θεατής πάει στις αίθουσες προκατειλημμένος.
Ο Nolan μέσα από τα αργόσυρτα πλάνα, τα πολλά flashbacks, τον αντιρατσισμό, την συμπερίληψη, τον me_too ζόρι φεμινισμό καθώς βάζει την Κίρκη να διατυπώνει της άποψη πως μεταμορφώνει τους άντρες σε γουρούνια γιατί έτσι είναι όλοι οι άντρες, έτοιμοι να την ατιμάσουν και έτσι το αντιπαλεύει και επιβιώνει και τον Οδυσσέα έχοντας το μαχαίρι στον λαιμό του, να την πείθει πως θέλουν απλά να γυρίσουν στην πατρίδα τους, το αντιπολεμικό μήνυμα με τον Οδυσσέα τελικά να μετανιώνει που πήγε στην Τροία και χάρη σε αυτόν κατακτήθηκε η πόλη, φαίνεται να παλεύει προσπαθώντας να κερδίσει τον Όμηρο. Μέσα από αυτή τη μάχη του, ο Νόλαν χάνεται στα μηνύματα που προσπαθεί να περάσει με το ζόρι μέσα από την ταινία και ξεχνάει να χτίσει χαρακτήρες, ο πολυμήχανος Οδυσσέας είναι εντελώς άβουλος, μαριονέτα ως πρωταγωνιστής στην ταινία του!!!
Όμως η μάχη είναι άνιση απέναντι σε ένα έργο 2.500 χρόνων. Μετατοπίζοντας το κεντρικό θέμα και μοτίβο της αρχαίας τραγωδίας που είναι το σχήμα: ύβρις, άτη, νέμεσις και τίσις (όπως μας έμαθαν οι φιλόλογοι στο σχολείο), παράγεται ένα υλικό τόσο μπερδεμένο που δεν καταλήγει πουθενά και δεν έχει κανένα νόημα ύπαρξης τελικά.
Ο Σκοτεινός Αγαμέμνονας που θυμίζει Darth Vader από το Stars Wars ως ο απόλυτος άρχοντας του κακού που θυσιάζει την ανήλικη κόρη του Ιφιγένεια (την βλέπουμε βρέφος μηνών αντί για 8-10 ετών για να γίνει ακόμα πιο μισητός), μπαίνει στην Τροία πρώτος φέρνοντας και το υπόλοιπο σκοτάδι τους πολεμιστές μαζί του και η Κλυταιμνήστρα δικαίως τον δολοφονεί όταν επιτέλους επιστρέφει από την Τροία, αποτελούν απλώς μία ακόμα ασήμαντη παραφωνία.
Η Κλυταιμνήστρα αρκετά μέσα στον ρόλο της με το αυστηρό ύφος βασίλισσας σώζει κάπως την κατάσταση.
Ο πιστός σκύλος του Οδυσσέα ο Άργος (αν εξαιρέσουμε ότι είναι άλλος σκύλος στην αρχή και άλλος στο τέλος ως γέρος), είναι ίσως ο μόνος ρόλος πιστός στο αρχαίο έργο.
4.5/10 γιατί έστω και μέσα από αυτό το χάος ακούγεται λίγο η Ελλάδα.
Διαβάστε περισσότερα άρθρα: εδώ
